علائم جفت آکرتا چیست و از چه ماهی مشخص میشود؟ این عارضه بارداری اغلب بدون علامت است اما میتواند خطرناک باشد. در این مقاله علائم و زمان تشخیص را بررسی میکنیم.
آنچه در این مقاله میخوانید
علائم جفت آکرتا
جفت آکرتا معمولاً برخلاف بسیاری از عوارض بارداری علائم واضح و مشخصی در طول بارداری ایجاد نمیکند و در بسیاری از موارد تا زمان زایمان تشخیص داده نمیشود. دلیل این موضوع چسبندگی غیرطبیعی جفت به دیواره رحم است که اغلب بدون ایجاد درد یا نشانه بالینی پیش میرود.
با این حال در برخی زنان باردار ممکن است نشانههایی مشاهده شود که میتواند احتمال بروز این عارضه بارداری را مطرح کند. یکی از شایعترین علائم خونریزی واژینال بدون درد در نیمه دوم بارداری بهویژه در سهماهه سوم است. این خونریزی معمولاً ناگهانی بوده و میتواند شدت متفاوتی داشته باشد.
در بسیاری از موارد اولین نشانه این عارضه نه از طریق علائم بالینی بلکه هنگام سونوگرافیهای تخصصی بارداری مشخص میشود. در این بررسیها پزشک ممکن است متوجه اتصال غیرطبیعی جفت به لایههای عمقی رحم، از بین رفتن مرز طبیعی بین جفت و رحم یا افزایش غیرعادی عروق خونی در محل جفت شود.
برخی زنان مبتلا به این عارضه سابقه جفت سرراهی دارند که خود میتواند با خونریزیهای مکرر و بدون درد همراه باشد و احتمال بروز این وضعیت را افزایش دهد. همچنین در مادرانی که سابقه چندین بار سزارین یا جراحی رحم دارند، وجود علائم خفیف اما مداوم مانند لکهبینی میتواند نیاز به بررسی دقیقتر را مطرح کند.
نکته مهم این است که عدم وجود علامت به معنای نبود جفت آکرتا نیست. بسیاری از موارد این عارضه تنها در زمان زایمان و هنگام جدا نشدن طبیعی جفت از رحم تشخیص داده میشود که میتواند منجر به خونریزی شدید پس از زایمان شود.
به همین دلیل تشخیص زودهنگام از طریق مراقبتهای منظم بارداری و بررسیهای تصویربرداری در مادران پرخطر اهمیت بسیار زیادی دارد.
زمان تشخیص

تشخیص در سهماهه اول (ماه ۱ تا ۳)
در این مرحله معمولاً تشخیص این وضعیت دشوار است و بهندرت بهطور قطعی مشخص میشود. با این حال در زنانی که سابقه سزارینهای متعدد یا جفت سرراهی دارند پزشک ممکن است از همان ابتدا به این عارضه مشکوک شود و پیگیریهای دقیقتری را انجام دهد.تشخیص در سهماهه دوم (ماه ۴ تا ۶)
بهترین و شایعترین زمان تشخیصدر این دوره سونوگرافی دقیق میتواند نشانههایی مانند:
از بین رفتن مرز طبیعی بین جفت و رحم
چسبندگی غیرطبیعی جفت به دیواره رحم
افزایش عروق خونی غیرطبیعی
را نشان دهد. به همین دلیل بسیاری از موارد در همین بازه زمانی شناسایی میشوند.
تشخیص در سهماهه سوم (ماه ۷ تا ۹)
در این مرحله تشخیص این عارضه بارداری واضحتر و قطعیتر میشود. در صورت نیاز ممکن است از MRI برای بررسی عمق نفوذ جفت و برنامهریزی دقیق زایمان استفاده شود. تشخیص در این زمان نقش مهمی در کاهش خطر خونریزی شدید هنگام زایمان دارد.نکته مهم
جفت آکرتا از ماههای ابتدایی بارداری وجود دارد اما اغلب بدون علامت است و فقط با بررسیهای تخصصی قابل شناسایی است. به همین دلیل مادران دارای عوامل خطر باید تحت مراقبت دقیقتری قرار بگیرند.
انواع جفت آکرتا

جفت آکرتا (Placenta Accreta)
در این نوع که شایعترین شکل آن است جفت بهطور غیرطبیعی به لایه داخلی رحم (آندومتر) میچسبد اما به عضله رحم نفوذ نمیکند. در این حالت جدا شدن جفت پس از زایمان بهسختی انجام میشود و خطر خونریزی وجود دارد اما شدت آن معمولاً کمتر از انواع دیگر است.جفت اینکرتا (Placenta Increta)
در جفت اینکرتا پرزهای جفتی به داخل عضله رحم (میومتر) نفوذ میکنند. این نوع نسبت به جفت آکرتا شدیدتر بوده و احتمال خونریزی شدید و عوارض حین زایمان در آن بیشتر است. تشخیص دقیق این نوع معمولاً با سونوگرافی تخصصی و در برخی موارد MRI انجام میشود.جفت پرکرتا (Placenta Percreta)
جفت پرکرتا شدیدترین و نادرترین نوع است. در این حالت جفت از دیواره رحم عبور کرده و ممکن است به اندامهای مجاور مانند مثانه یا رودهها نفوذ کند. این نوع با خطر بسیار بالای خونریزی و عوارض جدی برای مادر همراه است و نیاز به مدیریت کاملاً تخصصی و تیم درمانی مجهز دارد.در مجموع هرچه عمق نفوذ جفت بیشتر باشد خطرات بارداری و زایمان نیز افزایش مییابد. به همین دلیل تشخیص زودهنگام نوع جفت آکرتا نقش مهمی در کاهش عوارض و حفظ سلامت مادر دارد.
عوامل خطر ابتلا

برخی از مادران باردار بیش از دیگران در معرض ابتلا به این عارضه بارداری قرار دارند. آگاهی از این عوامل خطر نقش مهمی در تشخیص زودهنگام و پیشگیری از عوارض جدی دارد.
سابقه سزارین قبلی
مهمترین عامل خطر جفت آکرتا است. هرچه تعداد سزارینها بیشتر باشد احتمال چسبندگی غیرطبیعی جفت به رحم افزایش مییابد.
جفت سرراهی (Placenta Previa)
در مادرانی که جفت در بخش پایینی رحم قرار دارد بهویژه همراه با سابقه سزارین، خطر این عارضه بهطور قابلتوجهی بیشتر میشود.
سابقه جراحیهای رحم
اعمالی مانند کورتاژ، میومکتومی یا جراحیهای ترمیمی رحم میتوانند باعث ایجاد اسکار و افزایش احتمال چسبندگی جفت شوند.
سن بالای مادر (معمولاً بالای ۳۵ سال)
با افزایش سن مادر خطر بروز اختلالات جفتی از جمله جفت آکرتا افزایش مییابد.
چندبار باردار شدن (چندزا بودن)
بارداریهای متعدد میتوانند ساختار طبیعی رحم را تغییر داده و زمینهساز این عارضه بارداری شوند.
زمان مراجعه به پزشک
در صورت وجود عوامل خطر فوق مراجعه منظم به پزشک متخصص زنان و انجام سونوگرافیهای تخصصی بارداری ضروری است. علاوه بر این در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر باید در اسرع وقت به پزشک یا مرکز درمانی مراجعه شود:
خونریزی واژینال بدون درد، بهویژه در نیمه دوم بارداری
لکهبینی مکرر یا غیرطبیعی
تشخیص جفت سرراهی در سونوگرافی
سابقه چندین سزارین همراه با بارداری فعلی
نتایج غیرطبیعی در سونوگرافی که نیاز به بررسی دقیقتر دارند
تشخیص بهموقع این وضعیت به پزشک این امکان را میدهد که برنامهریزی دقیقتری برای مراقبتهای دوران بارداری و زمان زایمان انجام دهد و خطر خونریزی شدید و عوارض جدی برای مادر را کاهش دهد.
کلام پایانی
در چنین شرایطی انتخاب یک مرکز مجهز و تخصصی نقش تعیینکنندهای در اطمینان از سلامت مادر و جنین دارد. مرکز رادیولوژی و سونوگرافی دکتر فاطمه محمدنژاد با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته، سونوگرافیهای تخصصی بارداری و تفسیر دقیق تصاویر امکان شناسایی بهموقع نشانههای جفت آکرتا را فراهم میکند. این رویکرد تشخیصی دقیق به پزشک معالج کمک میکند تا برنامهریزی مناسبتری برای ادامه بارداری و زمان زایمان انجام دهد.
برای تعیین نوبت در این مرکز میتوانید از دکمه دریافت نوبت در وبسایت مرکز استفاده کنید یا با شماره 02188671902 تماس بگیرید.
منابع
mayoclinic.org
clevelandclinic.org
سوالات متداول
خیر این عارضه بارداری یک وضعیت غیرطبیعی است که نیاز به مداخله پزشکی دارد و پس از زایمان بهطور خودبهخود برطرف نمیشود. در صورت عدم درمان خطر خونریزی شدید و عوارض جدی وجود دارد.
بله اما بارداریهای بعدی نیز در معرض خطر عود این عارضه قرار دارند. پیش از اقدام به بارداری مجدد مشاوره دقیق با متخصص زنان و زایمان و انجام ارزیابیهای تصویربرداری ضروری است.
در بیشتر موارد بهطور مستقیم روی رشد جنین تأثیر نمیگذارد اما به دلیل خطر خونریزی و زایمان زودرس، ممکن است سلامت جنین را بهطور غیرمستقیم تحت تأثیر قرار دهد.
لیست نظرات
من تا قبل از این مقاله اصلا نمیدونستم سونوگرافی چقدر تو تشخیص این مشکل مهمه
خیلی خوبه که همچین مطالبی به زبان ساده برای مادرای باردار نوشته میشه
اطلاعاتش کاربردی بود و دقیقا به سوالایی جواب داده بود که تو ذهنم داشتم





